Absolute Batman #01: Zoo

Nadejszła wiekopomna chwila - największy komiksowy hit sprzedażowy ostatnich lat w końcu jest (nie)dostępny po polsku w postaci pierwszego tomu wydania zbiorczego. I nie ma co ukrywać - w przypadku “Absolute Batman”, zarówno jest co czytać i jest co oglądać.

Przedsmak tego co czeka polskich czytelników mieliśmy trzy miesiące wcześniej, w postaci albumu “Absolute Noir”, z trzema pierwszymi zeszytami najważniejszych serii spod szyldu Absolute - razem z Batmanem mogliśmy przeczytać historie z Wonder Woman i Supermanem. I ten zestaw był naprawde dobry, nawet jeśli uważany przez polskie komiksowo za falstart. Cóż, miesiące szybko minęły, i w końcu dotarł do mnie pierwszy album z tym najważniejszym bohaterem - nie było co czekać, od razu wziąłem się za lekturę. I pierwsze wrażenie było naprawdę ciekawe - w czarno-białym wydaniu projekt wydawał się bardziej millerowski, emocjonalnie mocniejszy i może drapieżniejszy - kolory jakby ujarzmiły te energię. Ale za to w miarę czytania kolejnych zeszytów, kolorystyka wyraźnie wypełniła i wzbogaciła tę historię - być może najlepszą w wykonaniu Scotta Snydera, który od czasu “Trybunału sów” na pewno nie napisał o Batmanie niczego tak dobrego.

Czy “Batman Absolute” i w ogóle cały ten świat to elseworld? To ważne pytanie, bo od wielu lat mam wrażenie, że elsworldowe historie z Uniwersum DC są o wiele ciekawsze od tych z głównej linii. No i właśnie projekt Absolute to nie do końca elseworld, bo jest wypadkową fabuły znanej z “Władzy absolutnej” i przede wszystkim z “DC All in: Alfa i Omega” - to wskutek wydarzeń w tym niewielkim albumiku dowiedzieliśmy się o świecie Absolute. To miejsce, w którym odrodził się Darkseid i to z boskim statusem. A zatem to również świat bez nadziei, w którym znani nam superbohaterowie (i nie tylko oni) mają nowe życiorysy, mają ciężej, mają mniej możliwości w walce ze złem. To nie tyle kolejna pochodna podstawowego świata DC, ani kolejna wariacja (choć w jakimś sensie nią jest), ale bardziej zmiana systemu, które zdejmuje różne ograniczenia obowiązujące superbohaterski świat DC. I nie są to kosmetyczne zmiany, pewne świętości, pewna tradycja zostaje tu zanegowana, dzięki czemu tworzona historia staje się nieprzewidywalna. Już sam tytuł pierwszego tomu, czyli “Zoo” to podkreśla - nowe lokacja i nowe okoliczności, w których Waynów spotkała rodzinna tragedia jest właśnie taką zmianą tradycji i uświadomieniem czytelnika, że wkracza w nową historię, co do której naprawdę nie wie, dokąd go zaprowadzi. A przede wszystkim to opowieść, która pozwala twórcom rozwinąć skrzydła.

Batman nie ma w “Zoo” majątku, ale za to przynajmniej ma jedno z rodziców - matkę. Oto Martha Wayne, która na pewno jest jedną z najbardziej wyrazistych postaci w tej opowieści ( tą najbardziej wyrazistą jest bez wątpienia Alfred), oto Jim Gordon, który jest burmistrzem Gotham, oto Oswald Cobblepot i inni znani nam złoczyńcy, którzy są od czasów dzieciństwa kumplami Bruce’a Wayne’a. On sam wygląda jeszcze na szczeniaka, tyle że zwalistego i naładowanego furią. Ale z czasem wychodzi na jaw, że jest to tak samo inteligentny superbohater jakim go znamy, tyle że swoje możliwości, przy braku funduszy rekompensuje czym innym. Planowanie i intelekt więc pozostają bez zmian, ale mimo wspomnianej, potężnej sylwetki, przede wszystkim Batman w końcu pozbył się ciężaru mitu, jego nadbudowy wręcz (w “Wiecznym Batmanie”, "Batman. Death Metal” itd) który to mit, o paradoksie, od lat wykuwał sam Scott Snyder. Scenarzysta chyba w końcu zrozumiał, że w głównej linii uniwersum DC doszedł do ściany, bo cóż jeszcze można o Batmanie opowiedzieć? No i okazało się, że można, tylko trzeba spróbować innego podejścia, w innym świecie. Aby to się udało, trzeba było zmienić reguły gry.

W “Zoo” odbija się obraz naszych czasów, w których (przynajmniej w internecie) każdego można na kogoś napuścić, a że świat stał się jednym wielkim reality show, to jeszcze można zostać za to wynagrodzonym. Ten motyw, kiedy zwykli ludzie mogą nagle dostać i narzędzia, i obietnicę fortuny za czynienie zła też nie jest niczym nowym, ale w ”Zoo”, posiłkując się postacią dość nietypowego, enigmatycznego głównego złoczyńcy, motyw ów wygląda nowatorsko, potrafi rozhuśtać fabułę i chyba co najważniejsze, trafić do właściwej i jak widać po sprzedaży również szerokiej grupy czytelników. Dodanie do tej mieszanki idącego na zderzenie Batmana to już rollercoaster - takich scen, ociekających brutalnością, nie widujemy często w komiksach DC i Marvela. A i sam projekt kostiumu Batmana wraz z jego zaskakującymi możliwościami to coś, czego jeszcze chyba w opowieściach o tym superbohaterze nie widzieliśmy.

Co się wyjątkowo udało, to narracyjne zespolenie warstwy scenariuszowej i graficznej. Czytając scenariusz Snydera w ogóle nie czułem podobieństw do jego wcześniejszych historii z Batmanem - jakby to pisał inny człowiek, z polotem, bez zadęcia, jakby twórczo odżył i chciał, żeby to uczucie udzieliło się również czytelnikom. I rysunki Nicka Dragotty wrażenie tej świeżości podkreślają. Jest tak, jakby rysownik połączył tu graficzną energię rodem z “Akiry” i “Powrotu Mrocznego Rycerza” - zwłaszcza w scenach akcji, w scenach rozwałek. O tak, to jest właśnie gwóźdź programu - o ile w superbohaterskich opowieściach zazwyczaj podczas scen naparzanki najczęściej ziewałem, tak w przypadku “Zoo” cieszyły one niezmiernie moje oczy. Nie wiem, czy jestem usatysfakcjonowany ze wszystkich rozwiązań fabularnych, spodziewałem się, że w świecie bez nadziei rzeczywiście tak będzie, że miażdżący Batman, sam zostanie nagle zmiażdżony ( w jakimś stopniu tak prawie było, w momencie kiedy Alfred zmiażdżył go danymi). Ale to tylko drobne uwagi, bo całość jest po prostu na równym, bardzo dobrym, momentami znakomitym poziomie. I oby tak zostało przy kolejnych albumach.