Murena, tom 01

Tak jak wiele innych porzuconych niegdyś serii komiksowych, “Murena” wraca na rynek, tym razem w formie wydania zbiorczego. Od razu dodam, że to wydanie cieszy oczy okładką jak rzadko który komiks.

“Murena” była wydawana w pojedynczych albumach przed laty przez dwójkę różnych wydawców (Egmont zaczął, Taurus Media kontynuował). To jeden z tych tytułów, których nie udało mi się nigdy skompletować w formie pojedynczych tomów, a potem serię i tak przerwano, więc i parcie było mniejsze. W aktualnych czasach w zasadzie jest pewne, że te niedokończone, popularne serie komiksowe w końcu znajdą nowe życie u któregoś z wydawców. i tak oto w ofercie Egmontu pojawił tom zbierający pierwszy cykl tej historycznej opowieści, zatytułowany “Matka”. Starożytny Rzym ponownie wita w swoich progach polskiego czytelnika.

Magnesem do odbycia tej historycznej podróży jest niewątpliwie nietypowa komiksowa okładka. Nie ma na niej pełnoprawnej ilustracji, nie zdobi jej żadna z okładkowych grafik znanych z pojedynczych tomów (które to okładki notabene są świetne), widzimy jedynie prostą grafikę, może nawet bardziej szkic z piękną, zadumaną kobietą, którego wymowa przeczy temu, co znajdziemy na kartach komiksu, choć wcale nie czuję się przez ów zabieg oszukany. Być może to jakieś echo, marzenie kogoś uwikłanego w nieustający świat intryg by mieć chwilę wytchnienia od otaczającego świata, a może jeszcze co innego - ważne że okładka cieszy oko, intryguje i zachęca do lektury. I jak się okazuje, po ponad dwudziestu latach od poprzedniego podejścia “Murena” nadal robi duże wrażenie zarówno za sprawą scenariusza, jak i przede wszystkim oprawy graficznej.

“Murena” to opowieść, której urywki bądź nawiązania znamy z innych dzieł kultury - bo jest tu przecież Neron (jakże inny, młody, dopiero na początku swej historycznej drogi), który szalał w “Quo Vadis”, jest też cesarz Klaudiusz, którego losy znamy z powieści Roberta Gravesa i słynnego serialu “Ja, Klaudiusz”. W “Murenie” akcja toczy się w drugiej połowie I wieku naszej ery, kiedy to Klaudiusz niebawem zniknie ze sceny i na tronie, za sprawą intryg Agrypiny zasiądzie jej syn - Neron. Ciekawe, że opisując te historyczne wydarzenia nie mam rzecz jasna poczucia, że podsuwam spoiler, ale za to niezbyt podoba mi się okładkowy opis w dużej części zdradzający fabułę, bo dotyczy losów fikcyjnych bohaterów, którzy występują tu obok tych prawdziwych.

W każdym razie, prawdziwi czy nie, historia nie ma dla nich litości - co jakiś czas, co kilka stron ktoś musi zejść ze sceny, często w widowiskowo brutalny sposób. Ludzkich odruchów jest tu jak na lekarstwo, ale się zdarzają - choćby u tytułowego bohatera Lucjusza Mureny. Ciekawe też jest to, że jest on bardziej pobocznym bohaterem tej serii (tak jak ważny dla fabuły gladiator Balba), a prym wiodą jednak te bardziej znane nam historyczne postacie. Natężenie emocji pomiędzy nimi wszystkimi nieustannie wzrasta, ,jakby rzymska dekadencja była najskuteczniejszym katalizatorem. Mimo eksponowania tejże dekadencji, nie czuć schyłku, czuć tutaj rzymską potęgę, choć zdarzają się nieśmiałe przebłyski zwiastujące nadejście chrześcijaństwa. W zamian mamy Rzym na pełnej, na którego historycznej scenie nie ma miejsca dla przeciętniaków.

Ten Rzym, rysowany przez przedwcześnie zmarłego Philippe Delaby’ego ma w sobie coś magnetycznego. To jest niby znana z frankofońskich komiksów realistyczna kreska, ale posiadająca stopień autorskiego dopełnienia, którym charakteryzują się prace tych największych komiksowych artystów - takich jak choćby Grzegorz Rosiński. U Delaby’ego postacie mają w sobie coś nieludzkiego, jakąś wewnętrzną świadomość bycia historyczną postacią, która może pozwolić sobie na więcej i czasem przypominają ruchome posągi, a nie zwykłych ludzi. Jakby za życia wiedzieli, że właśnie to po nich zostanie - rzeźby w panteonie, tyle że w oczach rysownika komiksu obtłuczone, jakby ludzkie skazy historycznych postaci miały być widoczne również po śmierci.

Nietypowa jest kolorystyka - szczególnie kiedy wchodzi w odcienie szarości, w bladość fałszywych oblicz i nadrealność historycznych miejsc, z których większość obróci się w ruinę. Ten Rzym niby tętni życiem i emocjami, ale Delaby wraz z innymi kolorystami nadał mu uroku patyny, a mimo że mamy do czynienia z komiksem historycznym, to całość (dialogi, wizerunki postaci itd.) jest przecież fikcją. I to wydaje się rozumieć Jean Dufaux, który podobnie jak w “Krucjacie” narzuca w scenariuszu rodzaj interpretacji znanych wydarzeń historycznych. Pokazuje jak się nimi bawić, jak uatrakcyjniać, jak kształtować, aby pobudziły emocje i wyobraźnię współczesnego czytelnika. I to właśnie się dzieje - “Murena” działa, bo oferuje dużo więcej niż zadanie odtworzenia historycznych scen. To opowieść o minionym świecie, która podkreśla, że przez wieki stosunki międzyludzkie w ogóle się nie zmieniły. Schematy zachowań, schematy ludzkich ambicji powracają w nowych konfiguracjach, ale wciąż z tym samym podłożem, które jakże celnie odmalowują rzeźbione, krwiożercze oblicza na ilustracjach Delaby’ego.